Тұлға

немесе Марат Барманқұлов ағамыз туралы Қазір Қазақстандағы электрондық ақпарат жүйесінде еңбек етіп жүрген журналистердің арасында бұл кісі туралы естіп-білмеген жан кем де кем болар,сірә… Ал Мараттың 1930-жылдарғы зұлматтың зардабын шыр етіп жарық дүние есігін ашқан сәтінен бастап сезінген жандардың бірі екенін онымен қоян-қолтық араласып жүрген, үзеңгілес замандастарының да көбі біле бермейтін. Торғайда 1864 жылы Ыбырай Алтынсарин ірге тасын қалаған мектеп ...

  немесе көзі тірісінде халық батырының бас сүйегін жоқтап боздаған қарияның боздауы   ХХ ғасырдың соңында, көп ғасырлар бойына ата-бабаларымыз армандап өткен тәуелсіздігімізге қол жеткізіп, осынау уақытта жоғалтқан ұлттық құндылықтарымызды түгендей бастағанымыз әр қандасымыздың есінен оңайлықпен өшіріле де, ұмытыла да қоймас. Отаршы Ресей империясының «бұратана халық» деп айдар таққан аз халықтарға жасаған репрессиялық жойқын қысымын, шектен шыққан үстемдігін қалай ұмытарсың! ...

Шақшақ Жәнібек Қошқарұлы (1693 – 1752) – жоңғар шапқыншылығы кезінде ел тәуелсіздігі үшін күрескен атақты батыр, «Ақтабан шұбырындыдан» кейін босқан елдің басын қосып, азаттық күресін ұйымдастырған, Бұқар жырау сөзімен айтқанда: «Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, Қаз дауысты Қазыбек, Шақшақ Жәнібек, Ормандай көп орта жүз, содан шыққан төрт тіректің» бірі. Мұның сыртында ол ауыздыға сөз бермеген, қиянатқа жол бермеген әділ би, діни ...

Өтейұлы Оспанқожа 1862 жылы Торғай уезінің Қызбел ауылының Шобан бөлімшесінде дүниеге келген. Бала кезінен бастап бабаларының салып кеткен дін жолындағы істерін жалғастырып, осы уездің ислам дінін таратушыларының бірі болған. Халықты жинап, алдағы болатын табиғат дүлейлері мен қуаңшылық, молшылық кезеңдерін кітап көтеру арқылы жеткізіп отырған, көріпкел әулие адам. Ол діни сауаттылықты халқына жеткізу үшін өз қаражатына Сарықопа болысынан мешіт салып, медресе ...

Қазақ қара сөзiнiң, оның iшiнде әңгiме жанрының майталман шеберi Бейiмбет Майлиндей саңлақ қаламгердiң кейiп-кеспiрi қалмай, көзi мағынасыз бақырайып, әшейiнде маңдайынан қайырылатын күтiмдi шашы удар-дудар болып түскен суретi кiтап мұқабасының сыртында. Ерiндерi iсiнiп, бет-аузы домбыққан, телiмi шыққан қайран ер бүгiн бiздiң алдымызда осы сәтсiз бейнесi көзге тосылып тұратынын ойлады ма екен?! Кiтап авторының құпия орында — КГБ архивінде сақталған қолға түспес ...

Ғасыр жасаған атаның баласы немесе жастарға қамқоршы болған Қайыржан Шайзаұлы ғұмырынан бір үзік сыр «Жақсының жақсылығын айт – нұры тасысын» дейді халық. Сірә, мәселе мұнымен шектелмесе керек. Хас жақсыны елге, ұрпаққа өнеге болсын деп те айту керек. Әйтпесе, ғасырлар бойы тең тұрған жақсылық пен жамандықтың таразысы теңселіп кетер еді, өмір ізгіліктен ажырар еді. Бүкіл болмыс-бітімімен ерекшеленетін Қайыржан ағаны (аға деп ...

Шырайлы жырлар Иә қуантар, иә жылатар, әйтеуір, бейжай қалдырмай жүрегіңнің тура үстінен өтетін жырға не жетсін. Жұмаш Сомжүректің «Жазушы» баспасынан жарық көрген «Нұрлы нысана» атты тұңғыш жинағын оқып шыққан соң, осындай ойға келдік. Ұшқыр ой жарысып жел, киікпенен, Көңіл де таласып шың биікпенен, Шалқып бір отырғанда келсең, досым, Жырымның кәусарынан құйып берем. Ақын әрқашан ағынан жарылады, ешқашан алдамайды. Осы шумақпен ...

ЖҰМАТАЙТАНУ Бақилық болған қаламгерлердің мерейтойларын туған елі мен артында қалған ұрпағы өткізіп, естен шығармай еске салып отырады. Жұматайдың да бақилық өмірін ұзартар ұрпағы мен атақты Аманкелді батыр атындағы даңқты елі бар. «Қостанай таңы» газетінде жарияланған өлеңімде: Өсті бүгін азамат боп Саятың, Жігіт емес сара жолдан таятын. Айнұр, Гүлнұр қырмызыдай қыздарың Еңбегіңді сақтап, елге жаятын. Сүйеу болған қиын-қыстау шақтарда, Әминаң да ...

(Жұматай Сабыржанұлы этнограф, жазушы-сатирик Сейіт Кенжеахметұлымен бірге) Жылжып тағы бір жыл өтті. 1972 жылдың 9 желтоқсан күні жазылған Жұматайдың керемет хаты Алматыға келіп жетті.Асығыс-үсігіс жалма-жан оқи бастадым.Үзінді оқиық: «Үй іші аман ба? Әкем мен әжемнің денсаулығы қалай? Айың қасыңда ма? Той қашан? Жұмысың қалыпша ма? Мен де аман. Үйге барып бетімді ашып келдім. Жатса-тұрса айтатындары «қатын ал». Өз басымдағы жаңалық ...

…Бір хатында мынадай жолдар бар: «Көмір түсіріп беруге көмектестім. Жауынгердің семьясын қамқорлыққа алудың парыз екенін титтей де есімнен шығармаймын. Әлбетте, командирінің айтқанын солдат екі етпес болар». Алматыға кетер алдында Жұматайға кітапханамдағы кітаптардан және газет-журнал тігінділерінен бірінші кезекте қайсыларын оқу керек екенін айтып, өз білімін көтеруді тапсырғанмын. Соларды қалай оқып жүргені туралы: «Сенің универститутыңның 1-курсына түсіп, алғашқы семестрін аяқтадым. Қатынап оқу ...