Таным

Ұлы Абай – би әрі дала заңгері

Кез келген халықта рухани және өнегелік ұстындары болады. Абай Құнанбайұлының шығармашылық мұрасы қазақ халқының ой-санасындағы осындай іргелі ұстындардың бірі болып табылады. Ел Президенті Қ.К.Тоқаев «Абай және ХХІ ғасырдағы Қазақстан» атты мақаласында ұлы ақын мұрасының өзектілігін нақты атап өтті. Ғалым-заңгер ретінде мен оның құқықтық идеяларына тоқталғым келеді. Абайдың 15 жасынан бастап сот талқылауларына қатыса бастағаны мәлім. 20 жасында от ауызды, орақ ...

Толығырақ »

Абайды алғаш танығандар

Биыл туғанына 175 жыл толатын данышпан Абай қазақ жазба әдебиетінің көгінде жарқ ете қалғанда, жер-жерде оның туындыларын майшаммен іздеп, жете танығандар, сөйтіп, ұлы ақын шығармалары туралы алғаш пікір айтқандар өз заманында аз болмаса керек. Осы орайда «Абайды алғаш таны­ғандар» деп тақырып қойған біз бұл мақаламызда тек Торғай өңірінен түлеп ұшқан – ұлы ақын­ның талантын мо­йындап, ба­ға­лаған үш тұлғаны алып, қа­рас­­тырып ...

Толығырақ »

Іргемізді бекітпесек болмайды немесе естір құлақ болса, бізден де бір кеңес

Тәуелсіздік алған жылдары Қазақстан халқының саны 17 млн-ға тақау болыпты (1991 жылы). Қазіргі деректерге қарасақ еліміздегі халық саны 18,5 млн-ға жуықтап қалыпты. Яғни, өсіміміз бар болғаны 1,5 млн. болып тұр ғой, бұл дегеніңіз өте аз сан. Әрине, табиғи өсім болды, дегенмен тарихи отанына кеткен жұрттардың саны да едәуір еді. Мысалы, СҚО, Ақмола, Қостанай, Павлодар, ШҚО және Қарағанды облыстарының 30 жыл ...

Толығырақ »

2019 жылы адамзатты не күтіп тұр?

Ғалымдар 2019 жылы адамзат тарихындағы ең аптап ыстық болады деп болжап отыр. Бұл туралы Калифорния университетінің мамандары мәлімдеді деп жазды National Geographic.  Жер бетіндегі температураның күрт өзгеруіне Тынық мұхитының шығысында судың беткі қабатындағы температураның көтерілуі әсер етеді. Ғалымдардың айтуынша, соңғы төрт жылда – 2015 жылдан 2018 жылға дейін көмірқышқыл газы шығарындыларының артуына байланысты тарихтағы ең ыстық кезең болды, бұл аралықта ...

Толығырақ »

ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНДА ЕКІ ҒАСЫР БҰРЫН ЖАСАЛҒАН ҚОБЫЗ БАР

Қостанай облысында осыдан екі жарым ғасыр бұрын жасалған қобыз табылды. Замана запыранын зар ғып тартқан көне жәдігерді көздің қарашығындай сақтап, бүгінге дейін жеткізген Құрмановтар әулеті. Бұл туралы редакциямызға осы әулеттің үлкені — Данияр Құрмантегі есімді азамат хабарлады. Оның айтуынша, нар қобызға биыл шамамен 245 жыл болады. ХХ ғасырдың бастапқы жылдарына дейін қолдан түспей келіп, кейін тасада қалған киелі аспап бүгінде ...

Толығырақ »

Крупская кім болған?

Пролетариат көсемi Лениннiң серiгi, қызыл педагог Крупскаяның дүниеге келген күнiнен бастап талқаны таусылғанға дейiнгі өмірінің құпия сырлары әлі ашыла қойған жоқ. Халық ағарту iсiнiң сұр кардиналы Надежда Константинқызы Крупская 1869 жылы 26 ақпанда Петербург қаласында туған. Педагогика ғылымының докторы, КСРО Ғылым академиясының құрметтi мүшесi, демократиялық пиғылдағы офицердiң отбасында дүниеге келген Надежда Крупская Петербургтағы әйелдердiң жоғары курсын бiтiрiп, революциялық iстерге ерте ...

Толығырақ »

ҚАЛТАРЫСТА ҚАЛҒАН ҚАЗЫНА

Сәт Есенбаев заманында белгілі болған халық ақындарының бірі. 1893 жылы Торғай уезінің Қараторғай болысында дүниеге келген Сәт өзінің туысқан ағасы Байжан ақыннан көп үлгі өнеге алған. Жастайынан айтысқа араласып Өсіп, Нарымбай, Нұрхан, Таңатқан, Қарсақ т.б. ақындармен айтысқа түскен. Сәттің есімінің халық арасына танымал болуы 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліске байланысты болды. Көтеріліс кезінде Орманбек Жәукеұлының мыңдығында болған ақын елді азаттыққа шақыратын ...

Толығырақ »

Білімнің туын тіккен Троицк

Білімді, көзі ашық, көкірегі ояу болуға ұмтылу – біздің қанымызда бар қасиет. Н.Назарбаев. «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласынан Бүгінгі таңда білім, данышпан Абай бұдан бір ғасырдан астам бұрын айтып кеткеніндей, «дүниенің кілті» болып отыр. Сан ғасыр бойы көбіне қара күшке сеніп келген керенаулау саланың бірі – экономиканың өзі ғылымның өндіргіш қабілетіне баса ден қойып, қаражаттың көбін оқу орындарындағы зерделеу-зерттеу жұмыстарына ...

Толығырақ »

ҰЛЫ ЖЫЛАНШЫҚ ГИДРОНИМІ

Торғай даласындағы белгілі ұзын өзендердің бірі – Ұлы Жыланшық. Өзеннің бастауы – Ұлытау сілемдері. Географиялық мәліметтер бойынша, өзеннің аңғары Сарыарқаның оңтүстік-батыс шетіндегі Ұлытау таулы массивінің теңіз деңгейінен 750 м биіктігінен басталып, Торғайдың Жанкелді ауданындағы Ақкөл көліне (еңістігі 65 м) құяды. Жыланшық Ұлытаудан аққан екі өзен саласының бірігуінен пайда болады. Оң жақ саласы — Үлкен Жыланшықтың ұзындығы 163 км, сол жақ ...

Толығырақ »