Тұлға

Ұлт ұстазының ізі қалған

«…Бұрынғы мешіттер мен медіреселер ескірді. Оларды жөндеуден өткізу керек немесе жаңадан салу керек». «Қарқаралы  петициясының» 41-тарауынан. Бұл Қазақ халқының ХХ ғасырдың басындағы ұлт — азаттық қозғалысы жетекшілерінің бірі, мемлекет қайраткері, қазақ тіл білімі мен әдебиеттану ғылымдарының негізін салушы ғалым, ұлттық жазудың реформаторы, ағартушы, Алашорда өкіметінің мүшесі Ахмет Байтұрсынұлы тікелей ат салысқан, 1905 жылы 14500 адам қол қойған, қазақтың қоғамдық — ...

Толығырақ »

Ұлы ұстаз туралы әлі ашылмаған деректер

Ыбырай Алтынсарин – ұлы тұлға. Ол қиын да ауыр кезде өмір сүрді. Бірақ артына мәңгілік өшпес із қалдырды. Оның еңбегі зерттеліп, көп жай анықталды. Зерттеушілер Ә.Дербісалин, Б.Кенжебаев, Б.Сүлейменов, Б.Ысқақов, Ә.Сыдықов көп еңбек жасады. Дегенмен ұлы адамның жеке басына байланысты анықталмаған жайлар әлі де баршылық. Қазіргі зерттеушілер «Алаш» қайраткерлерінің Алтынсарин туралы жазған еңбектеріне әлі терең боламай жүр. Сол зерттеушілердің қатарында Ә.Бөкейхан, ...

Толығырақ »

Торғай медбикелерінің «өкіл әкесі»

немесе Торғай өңірінде алғаш ашылған медучилищенің тұңғыш директоры, білікті дәрігер-ұстаз Жұман Жанділдин туралы сөз Сынаптай сырғитын уақыттың билігіне бағынбайтын жан жоқ шығар. Ал сол уақыт билігіне бағына жүріп, қай кезеңде де кісілік қалыбынан таймайтын жандар тым сирек. Тамырын тереңге жіберген тектілігі, көргені мен түйгені, кісіге жасаған қайырымы мен кеңдігі, ойының орамы мен көңілінің көркемдігі бір төбе Торғай елінің азаматы Жұман ...

Толығырақ »

Бүгін — жерлесіміз, Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туған күні

Бүгін жерлесіміз, Ұлт ұстазы, Алаш қозғалысының қайраткері, ғалым, түркітанушы, қазақ тіл білімінің атасы Ахмет Байтұрсынұлының туған күні. 2017 жылы Премьер-Министрдің қаулысымен 5 қыркүйек, яғни Ахмет Байтұрсынұлының туған күні — Қазақстан халқы тілдерінің күні болып бекітілді. Бұған дейін Тілдер мерекесі 22 қыркүйекте атап өтілетін. Ұлт ұстазы Ахаңның туған күні құрметіне 5 қыркүйекке ауыстырылды. Ахмет Байтұрсынұлы 1872 жылдың 5 қыркүйегінде Жангелдин ауданы ...

Толығырақ »

Ғафу – жыр, Ғафу – сыр…

Жасы үлкен, қызметі жоғары болса да, көргеннен-ақ жатсынбай жаныңа өзі келетін, жасыңнан үйір жақсыңдай, жайдары шырай беретін жақсы азаматтар болады. Соның бірі, бірегейі ісімен де, мінез-құлқымен де үлгі-өнеге, көзі тірі болса осы жылғы он бесінші тамызда жасы 85-ке келетін осы ақын Ғафу ағамыз еді. Ол кісінің өзін көрмей тұрып, мектептің жоғарғы сыныбында оқып жүрген кезімізде ең алғаш кездескен өлеңіне тамсана ...

Толығырақ »

Абай мен Ахмет үндестігі

Абайдың  ұлы кемеңгер ақын екенін, дара тұлға екенін, ХІХ ғасырдың екінші жартысында қазақ даласындағы атақты ақын болғанын барлық әлем білетіні бізге аян. Абай өлеңдеріндегі тарихи шындықты, Абайдың аудармашылығы, сазгерлігі, қара сөзі туралы білмейтін халық, танымайтын қазақ жоқ. Ұлы Абай атамыздың шығармаларын оқығанда, әрбір көзі ашық, көкірегі ояу адам оның жүрек соғысын, елім, халқым деп соққан сезімін түсінеді. Ол – бар ...

Толығырақ »

КӨЗДЕН КЕТСЕ ДЕ, КӨҢІЛДЕН КЕТПЕЙДІ

Қазақстанның еңбек сіңірген құрылысшысы Әбдісағит Тәтіғұлов жөнінде Бұл азамат жөнінде кезінде республика баспасөз беттерінде аз жазылған жоқ. Өйткені, оның қазақ сәулет өнерінде, құрылыс саласында, ғылымында алар орны ерекше-тін. Атақты сәулетші сұлу шаһар Алматыдағы «Қазақстан» қонақ үйінің жобасы үшін бір топ авторлармен бірге Қазақстанның Мемлекеттік сыйлығын алды. Иә, Әбдісағит Тәтіғұловтың сызған негізгі жобасы бойынша көркем де сұлу Алматы шаһарындағы тұрғызылған көп ...

Толығырақ »

Сырбай Мәуленов: …Деген екен

1952 жылдың қысында ақын Сырбай Мәуленов, белгілі журналистер Шәкәрім Өржанов пен Мұса Дінішев үшеуі баспа жұмысымен Москваға бара жатады. Жолай поезд Қызылорданы басып өтетін болған соң  Сырбай Асқар Тоқмағамбетовке телеграмма береді. Күн қатты боран болса керек. Түннің бір уағында поезд Қызылордаға келіп тоқтайды. Мынандай боранда Асекең үйден шыға алмас деп Сырбай екі ойлы болып отырғанда, еденді сарт-сұрт басқан дыбыс естіледі. ...

Толығырақ »

Жері мен елі үшін жаға жыртысқан Ахаңдар-ай…

Біздің қолымызда ССРО Бас прокуратурасына тиесілі қордан алынған құжат бар. Ол Ресей Федерациясының мемлекеттік архивіне (ГАРФ) тиесілі. Іске байланысты берілген мәліметтен оның 1909 жылы, яғни патшалық билік тұсында полиция департаменті тарапынан ашылғанын аңғаруға болады. 39 беттен тұратын бұл істе 1909 жылдың  26 июлінен келесі 1910 жылдың  6 мартына дейінгі Ахмет Байтұрсынұлының сот ісіне қатысты құжаттық материалдар тіркелген. Тіркелген құжаттардан патшалық әкімшіліктің ...

Толығырақ »